Paragraaf "Lichaam" uit Het plezier van de tekst

PvdT

Op het toneel van de tekst geen voetlicht: er bevindt zich achter de tekst niemand die actief is (de schrijver) en ervoor niemand die passief is (de lezer); er is geen subject en geen object. De tekst maakt de grammaticale figuren ouderwets: hij is het ongedifferentieerde oog waarover een buitensporig auteur spreekt (Angelus Silesius): 'Het oog waardoor ik God zie, is hetzelfde oog waardoor hij mij ziet.'

 

De Arabische geleerden gebruiken, naar men zegt, als zij over de tekst spreken deze bewonderenswaardige uitdrukking: het zekere lichaam. Welk lichaam? Wij hebben er verscheidene; het lichaam van de anatomen en fysiologen, dat de wetenschap waarneemt en uitspreekt: dat is de tekst van de grammatica, critici, commentatoren, filologen (de feno-tekst). Maar we hebben ook een genietend lichaam, dat uitsluitend uit erotische verhoudingen bestaat, zonder enig verband met het eerste: een andere indeling, een andere benoeming; zo ook bij de tekst: hij is niets dan de open lijst van taalvonken (die levendige vonken, die flikkerende lichten, die dolende lijnen, die als zaadjes over de tekst verspreid zijn en die voor ons op voordelige wijze de plaats innemen van de 'Semina aeternitatis' de 'zopyra', de gangbare noties, de fundamentele vooronderstellingen van de antieke filosofie). Heeft de tekst een menselijke vorm, is hij een figuur, een anagram van het lichaam? Ja, maar van ons erotisch lichaam. Het plezier van de tekst zou niet tot zijn grammaticale (feno-tekstuele) functioneren te herleiden zijn, zoals het plezier van het lichaam niet te herleiden is tot de fysiologische behoefte.

 

Het plezier van de tekst, dat is het moment waarop mijn lichaam zijn eigen ideeŽn begint te volgen - want mijn lichaam heeft niet de zelfde ideeŽn als ik.


De tekst maakt de grammaticale figuren ouderwets / Le texte périme les attitudes grammaticales

Mortimer The Gentlest law p 84:

69. F29/E16 Several passages in Nietzsche deconstruct the "grammatical attitudes" of subject and object; see for instance WP 549: "'Subject,' 'object,' 'attribute' -these distinctions are fabricated and are now imposed as a schematism upon all the apparent facts." See also D 120: "Mankind has at all times mistaken the active for the passive: it is its eternal grammatical blunder."

Fragmente IX (1885) Umwertungsheft Juni-Juli 1885 26
WP 549 /Schlechta 456 / UAW p 99 af 119

»Sübjekt«, »Objekt«, »Prädikat« - diese Trennungen sind gemacht und werden jetzt wie Schemata übergestülpt über alle anscheinenden Tatsachen. Die falsche Grundbeobachtung ist, daß ich glaube, ich bin's, der etwas tut, etwas leidet, der etwas »hat«, der eine Eigenschaft »hat«,

Morgenröte Zweiter büch aforisme 120
nl p 98

Zur Beruhigung des Skeptikers. - "Ich weiss durchaus nicht, was ich thue! Ich weiss durchaus nicht, was ich thun soll!" - Du hast Recht, aber zweifle nicht daran: du wirst gethan! in jedem Augenblicke! Die Menschheit hat zu allen Zeiten das Activum und das Passivum verwechselt, es ist ihr ewiger grammatikalischer Schnitzer.

Mortimer The Gentlest law p 87

In La volonte de puissance (Paris: Gallimard, 1948), 2:297, Nietzsche writes: "What a difference, for instance, between the body that we feel, see, touch, fear and admire, and the 'body' the anatomist teaches!"

Terug naar het begin van deze pagina
20-03-2004