";?>

home Barthes notities fases

Fases / verschuivingen
Notities bij Het plezier van de tekst

work in progress

Er zijn inmiddels veel boeken over het werk van Barthes verschenen. De overzichtsstudies worstelen allen met de vraag hoe het werk te presenteren. Een werk dat zich uitstrekt over een periode van meer dan 30 jaar. Michel Moriarty geeft in de inleiding van Roland Barthes (1991) verschillende modellen:

Barthes geeft op ironische wijze in het fragment Fasen in Roland Barthes door Roland Barthes (p 158) een indeling:

IntertekstGenreWerken
(Gide)(de zin om te schrijven)--
Sartre, Marx, Brechtsociale mythologie

De nulgraad
Stukken over het theater
Mythologieen

SaussuresemiologieElementen van de semiologie
Systeem van de mode
Sollers, Julia Kristeva, Derrida, lacantekstualiteitS/Z
Sade, Fourier, Loyola
Het rijk van de tekens
(Nietzsche)moraliteitHet plezier van de tekst
R.B. door zichzelf

Deze indeling blijkt toevallig samen te vallen met de indeling van de tweede editie van de door Marty samegestelde Oeuvres Complètes: "Le nouveau regroupement de l'oeuvre en cinq volumes (qui par une coïncidence étonnante correspond à un découpage que Barthes lui-même avait en tête).."

Hieronder laten we zien hoe verschillende auteurs met de "fasering" van het werk van Barthes omgaan.

Henk Hillenaar geeft aan het het gehele oeuvre van Barthes in het teken staat van de vraag naar de menselijke taal. "Het boeiende van Barthes is dat hij, in de loop van de dertig jaar dat hij met zijn publicaties naar buiten treedt, het fenomeen taal op heel verschillende manieren benadert:

(Hillenaar in: Kritisch denkerslexicon 1989, lemma Barthes p 4)

Kortom de constante van de vraag naaar de taal en een literaire benaderingswijze en een driedeling in zijn leven in

Andy Stafford knipt in zijn Roland Barthes Phenomenon and Mythe, an intellectual biography het werk van Barthes in drieën:

Hij geeft hierbij aan dat deze indeling weliswaar niet arbitrair is, maar dat ze geen claim bevat voor een grote epistemologische of politieke breuk in Barthes werk. Ook vinden we de elementen van de ene periode in de andere perioden terug.

Culler stelt in zijn Barthes, a very short introduction dat Barthes zijn leven lang gefascineerd was door de vraag hoe mensen hun wereld begrijpelijk maken.
"The critic's job, Barthes argues, is not to discover the secret meaning of a work -a truth of the past- but to construct intelligibility for our own time (EC p 257-260). To construct 'l'intelligible de notre temps' is to develop conceptual frameworks for dealing with phenomena of the past and present.. This, one can argue, is Barthes's fundamental activity, his most persistent concern (Culler p 7).
En deze activiteit geeft hij publiekelijk vorm: "..he is a public experimenter. He tries out ideas and systems in public for the public."

Culler geeft aan dat Barthes altijd geweigerd heeft zich te laten vastpinnen. Hij is als een kameleon steeds bereid om nieuwe perspectieven te adopteren en om met gewoonlijke percepties te breken. Culler noemt Barthes een "man of parts" en neemt dit als basis voor de indeling van zijn boek. De hoofdstukken luiden aldus:

Deze typeringen zijn tevens een goed vertrekpunt voor een min of meer chronologische beschrijving van Barthes werk.

Culler verzet zich overigens tegen de indeling die in de Franse media opgang deed nadat Barthes professor werd aan het respectabele Collège de France. De media schetsten het beeld van een Barthes die afstand doet van zijn vroegere stellingnames, de radicaal die omgeturnd is een respectabel heer. Van voorvechter voor de avant-garde literatuur is hij nu veranderd in een liefhebber van de klassieke Franse literatuur. Ook verzet hij zich tegen een radicaal onderscheid tussen de vroege en late Barthes (zoals Althusser de vroege van de late Marx onderscheidde).

Moriarty volgt op losse wijze de fasering die Barthes aanbracht:

uitwerken (zie de betreffende openingsparagrafen van deze hoofdstukken)

 

email

contact

wie ben ik