Friedrich Nietzsche

Voorbij goed en kwaad

 

Oorspronkelijke titel: Jenseits von Gut und Böse. Vorspiel einer Philosophie der Zukunft, 1886
Vertaling: Graftdijk, 1979
Uitgever: De Arbeiderspers
ISBN-10: ISBN-10: 90-295-3247-5
ISBN-13: ISBN-13: 978-90-295-3247-1

Reeks Synopsis. Ook als ISBN 90-295-3529-6 (1999, Nietzsche bibliotheek)

Flaptekst

Als vrije geest voert Nietzsche in dit boek een spel op rond het begrip 'de wil tot macht', die de positieve uitdrukking is van een ontkenning der moraal. En tegelijk oefent Nietzsche de meest fundamentele kritiek op de negatieve consequenties van een amoreel standpunt, zoals die zich volgens hem begonnen te manifesteren in de moderne cultuur. Door het probleem van de moraal héén stoot Nietzsche door naar het essentiëler probleem van de decadentie. Nietzsche voelde zich zelf een decadent maar als ontwortelaar van de morele vooroordelen is hij tevens de aanzet tot een geheel nieuwe rangorde in de cultuur. Dit probleem van de culturele rang staat in het boek voorop. Met rang hangt alles samen en de voornaamheid van de mens, die Nietzsche aan de orde stelt, heeft niets te maken met de politieke übermensch die later van dubieuze zijde zal worden geproclameerd. De voorname mens is voor Nietzsche de mens met een voornamez.iel die eerbied heeft voor zichzelf. Nietzsche's herhaalde uitvaren in dit boek tegen de nationalismewaan, de politieke ideologieën, de Duitse pretenties, het onzinnige racisme laten er geen twijfel aan dat zijn begrip voornaamheid slechts slaat op de individuele zelfverwerkelijking die de mens van een nieuwe cultuur - na de ondergang van de westers-christelijke - aan zichzelf verplicht is, juist om daardoor die cultuur zelf te maken en te dragen.

- Marx en Freud vormen mogelijk de dageraad van onze cultuur maar Nietzsche, dat is iets geheel anders, dat is de dageraad van de contracultuur. - Gilles Deleuze

- Zijn invloed is onmetelijk geweest; iedereen na 1900 heeft op zijn tijd, op jonger of later leeftijd, rekenschap moeten afleggen van zijn verhouding tot Nietzsche. Gerrit Komrij

flaptekst uitgave Nietzsche bibliotheek
Voorbij goed en kwaad, na Aldus sprak Zarathoestra en Ecce homo wellicht het meest gelezen boek van Nietzsche, is in essentie een radicale kritiek op de moderniteit. Nietzsche trekt met de felheid die hem eigen is, van leer tegen de moderne wetenschappen, de moderne kunsten en de moderne politiek. Alles waarop Nietzsches tijd - en dat is in grote lijnen ook onze 'moderne' tijd - trots was, wordt door deze oneigentijdse filosoof en psycholoog genadeloos geattaqueerd. Begrippen als
'wetenschappelijke objectiviteit', 'sympathie', 'ethische verantwoordelijkheid' worden minutieus ontleed en tot hun werkelijke oorsprong herleid: de wil tot macht.

Voorbijgoed en kwaad kan gelezen worden - en het was Nietzsches intentie dat dit gebeurde - als een programmatische verhandeling waarmee hij zijn geestverwanten probeerde te bereiken, vrije geesten, mensen van de toekomst, die in Nietzsche hun gelijke, of liever nog, hun geestelijk leider wilden zien.

Het boek, dat is opgebouwd uit 296 paragrafen variërend van enkele regels tot een paar bladzijden, kan worden beschouwd als pendant van zijn Aldus sprak Zarathoestra, dat een jaar eerder was voltooid en waarin Nietzsche een eerste poging doet zijn filosofisch denken samen te vatten. Waar Zarathoestra uitblinkt door symboliek en literaire presentatie, is Voorbij goed en kwaad bekend om zijn vele kernachtige - en buitengewoon citeerbare - aforismen.(uitgave Nietzsche bibliotheek)

 

 

email

contact

wie ben ik