Friedrich Nietzsche

Morgenrood

 

Oorspronkelijke titel: Morgenr├Âte. Gedanken ├╝ber die moralischen Vorurtheile, 1881
Vertaling: Hawinkels, 1977
Uitgever: De Arbeiderspers
ISBN-10: ISBN-10: 90-295-3246-7
ISBN-13: ISBN-13: 978-90-295-3246-4

Reeks Synopsis. Ook als ISBN 90-295-3505-9 (1998, Nietzsche bibliotheek)

Flaptekst

Het in 1881 verschenen Morgenrood was de vrucht van een van Nietzsche's gelukkigste en meest intense levensperiodes. Waren zijn voorafgaande boeken vooral de uitdrukking van protest, een soms aan overspannenheid grenzende prestatie van wil en intellect, Morgenrood is positief, beheerst, een getuigenis
van de vrijheid die Nietzsche zich heeft verworven. Het boek is doortrokken van de vele bonte en vooral roze kleuren van het morgenrood. Nietzsche behoeft zijn vrijheid niet meer te bewijzen. Hij hoeft niet meer naar alle kanten te vechten, hij heeft de tegenstanders nu ontmaskerd en in het vizier. Het idealisme, de wereld van de metafysica, de kunstenaars, dat zijn niet meer in de eerste plaats zijn vijanden. 'Met dit boek begint mijn veldtocht tegen de moraal.' Nietzsche bedoelt met 'moraal' het beginsel van 'verkleining' van de mens. Onder de heerschappij van de idealistische moraal wordt de natuurlijke gerichtheid van de mens verloochend. De moraal leidt tot 'ont-zelving', wat het leven berooft van alle glans en diepte. De mens moet weer vrij worden wat niet wil zeggen a-sociaal. Elke fascistische conclusie uit Nietzsche's bewering is vals, niemand heeft zozeer tegen de Duitsers, tegen het nationalisme, tegen rassenwaan en antisemitisme gepolemiseerd als Nietzsche. Het gaat hem om een gelukkiger leven en een betere samenleving, vanuit een radicalisering van individuele zelfverwerkelijking. In Morgenrood is zijn proza subtieler en geslepener dan ooit. Het neemt dikwijls de vorm aan van aforismen, paradoxen: vuurwerk.
Nietzsche is, dat staat na de diverse herdrukken die we van andere. Nietzsche-titels moesten maken wel vast, in ons land weer een schrijver die gelezen wordt.

* De toekomst was in werkelijkheid het land van zijn liefde en de na hem komenden, zoals wij, die hem sedert onze jeugd oneindig veel te danken hebben, zal hij voor ogen blijven staan als een figuur van aandoenlijke tragiek. - Thomas Mann

* Zijn invloed is onmetelijk geweest. Iedereen na 1900 heeft op zijn tijd, op jongere of latere leeftijd, rekenschap moeten afleggen van zijn verhouding tot Nietzsche. - Gerrit Komrij

flaptekst Nietzsche bibliotheek.
Morgenrood verschijnt in 1881. Er hebben zich kort tevoren twee beslissende gebeurtenissen voorgedaan die Nietzsches hele verdere leven bepalen: de breuk met Wagner (eens zijn held en grote voorbeeld) en zijn ontslag - officieel wegens zijn zwakke gezondheid, maar in feite omdat het vak hem steeds meer ging tegenstaan - als hoogleraar klassieke filologie aan de universiteit van Bazel. Er is niets meer wat hem aan een vaste verblijfplaats bindt; voortaan zal hij zijn heil zoeken aan de kusten van Italië en Frankrijk en in het hooggebergte van Zwitserland, en deze dolende levenswijze zal hij, als vrijwillige balling, voortzetten tot het bittere einde, tot 1889 wanneer hij tot waanzin vervalt. Daarna leidt hij tot aan zijn dood in 1900 een sedentair, om niet te zeggen vegetatief leven, onder de hoede van zijn moeder en zuster

In Morgenrood neemt Nietzsche de heersende moraal op de korrel; de moraal die ook in de volgende boeken voorwerp zal blijven van zijn nu eens fijnzinnige, dan weer uiterst agressieve analysen. In Morgenrood stelt hij zich niet zozeer ten doel de moraal te bespotten, of er de rampzalige gevolgen voor de levenswil van aan te geven, nee, het is hem om de herkomst te doen, om de verzwegen belangen die eraan ten grondslag liggen, de diepere fundamenten waarop ze rust. Dat is de donkere kant aan dit boek. Maar er is ook nog een andere kant, en daarnaar verwijst de titel. Morgenrood is ook het euforische verslag van iemand die, na lange tijd als een mol naar die ondergrondse fundamenten te hebben gegraven, nu het morgenrood ziet gloren als symbool van zijn nieuw verworven vrijheid. Het is het boek van iemand die na een lang verblijf onder de grond het zwijgen grondig heeft verleerd en nu op uitbundige wijze verslag uitbrengt van zijn bevindingen. (uitgave Nietzsche bibliotheek)

 

 

email

contact

wie ben ik