Flaptekst

Dan eerst kan de schrijver zichzelf volledig geëngageerd achten, wanneer zijn dichterlijke vrijheid zich in een verbale situatie zou plaatsen waarvan de grenzen zouden samenvallen met die van de samenleving, en niet met die van een conventie of een publiek; anders zal het engagement altijd nominaal blijven; het zal de verlossing van een geweten kunnen bewerkstelligen, maar nooit een handelen kunnen funderen. Omdat er geeri'~enken is zonder taal, is de vorm de eerste en laatste beslissende instantie voor de literaire verantwoordelijkheid, en omdat de samenleving disharmonieus is, schept de taal, noodzakelijk, en noodzakelijkerwijze gedetermineerd, voor de schrijver een verscheurde situatie (uitgave 1970)

Roland Barthes, algemeen beschouwd als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het structuralisme, kwam ruim twee jaar geleden, op 27 maart 1980, bij een auto-ongeluk om het leven; zijn dood vond plaats in een periode waarin zijn werk in ons land allengs in brede kring bekendheid begon te krijgen. Kenmerkend voor dat werk is de voortdurende afwezigheid van de persoon van Barthes in de teksten die hij schreef. Barthes beschouwde het individu, schrijver of spreker, als psreekbuis van geschiedenissen, van moraal, van heersende ideologieën. Zodoende is het uitgesproken woord nooit dat van de individuele schrijver. In De Nulgraad van het schrijven (1953), terecht vergeleken met Sartres Qu'est-ce que la littérature? gaat het om de vraag: Wat is literatuur 'die gedoemd is zichzelf te betekenen, bij monde van een schriftuur die niet vrij kan zijn'? In dat verband analyseert Barthes de 'schriftuur' van poëzie, roman en politiek. Gaf hij in De Nulgraad van het schrijven dus in zekere zin een semiologie van de literatuur (een analyse van 'de tekens van de literatuur'), in de Inleiding in de semiologie (1964) gaat hij na hoe op basis van het structureel linquistisch begrippenapparaat een algemene tekenleer ontwikkeld zou kunnen worden (uitgave 1982)